Μια πράσινη πόλη

ΚΑΘΑΡΗ ΠΟΛΗ – ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

Οι ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΣΕ ΔΡΑΣΗ πιστεύουμε σε μια ολοκληρωμένη διαχείριση των αστικών απορριμμάτων της Θεσσαλονίκης η οποία θα στηρίζεται στις εναλλακτικές μεθόδους διαχείρισης, στο χαμηλότερο κόστος και τις περισσότερες θέσεις εργασίας, στην προστασία του περιβάλλοντος και την ποιότητας ζωής της πόλης και σίγουρα στην κοινωνικά δίκαιη κατανομή των παραγόμενων εσόδων. Πιστεύουμε σε μία διαχείριση των αστικών απορριμμάτων της πόλης η οποία θα είναι πραγματικά ολοκληρωμένη γύρω από το τρίπτυχο επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και κομποστοποίηση, ΜΑΚΡΙΑ από ξεπερασμένες μονοδιάστατες και εις βάρος του Δημοσίου συμφέροντος διαχειριστικές λογικές όπως τα εργοστάσια καύσης απορριμμάτων, οι οποίες φαίνεται να βρίσκονται στα κρυφά σχέδια κάποιων σήμερα.

Ενώ το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις στη χώρα μας και αναβαθμίζεται σε θέμα απόλυτης προτεραιότητας σε ότι αφορά την πόλη και τον Δήμο Θεσσαλονίκης, οι όποιες επιπλέον καθυστερήσεις στην προώθηση οριστικών, βιώσιμων λύσεων, μέσω μιας πολιτικής ελαχιστοποίησης των αποβλήτων, θέτουν σε κίνδυνο την υγεία μας, το περιβάλλον της πόλης και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της.

Πρέπει λοιπόν να γίνουν άμεσα ενέργειες και δράσεις προς αυτήν την κατεύθυνση σε επίπεδο Δήμου με έμφαση στην πρόληψη, στην επαναχρησιμοποίηση και στην ανακύκλωση των αστικών απορριμμάτων. Αντί όμως να κινηθούμε προς αυτήν την κατεύθυνση σήμερα φαίνεται να υιοθετούνται λύσεις εργοστασίων επεξεργασίας – καύσης, προωθείται η διαχείριση με ΣΔΙΤ στις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες που έχουν εισχωρήσει ενεργά στη διαχείριση των απορριμμάτων.

Εν κρυπτώ, χωρίς αποφάσεις συλλογικών οργάνων και κοινωνική διαβούλευση και θέλοντας να δημιουργηθεί μια δεδομένη κατάσταση αποφασίζεται και ο χώρος και η μέθοδος των Εργοστασίων.

Η διαχείριση σε εργοστάσια καύσης – ενεργειακής αξιοποίησης απορρίπτεται διότι:

Η Ευρωπαϊκή πολιτική για τα απόβλητα (οδηγία 98/2008) θέτει μια ιεραρχία επιλογών στην διαχείριση των αποβλήτων δίνοντας προτεραιότητα σε πολιτικές Πρόληψης, Επαναχρησιμοποίησης, Ανακύκλωσης και κομποστοποίησης των αποβλήτων ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό των αποβλήτων (υπολείμματα)  μπορεί να οδηγείται σε ταφή ή άλλη μέθοδο τελικής διάθεσης.

Η ευθύνη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι κατ ελάχιστο να εφαρμόσει τη νομοθεσία (νόμος 2939/2001) για την εναλλακτική διαχείριση συσκευασιών και άλλων προϊόντων. και των αντίστοιχων προεδρικών διαταγμάτων  για διάφορες κατηγορίες αποβλήτων, υιοθετώντας κατ ελάχιστο τους ποσοτικούς στόχους και τα χρονοδιαγράμματα που έχουν τεθεί από τη νομοθεσία.

Μια βιώσιμη πολιτική για τα απόβλητα προϋποθέτει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο εναλλακτικής διαχείρισης των απορριμμάτων (επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και κομποστοποίηση) από τον Δήμο Θεσσαλονίκης με στόχο τη μείωση των αποβλήτων που οδηγούνται σε τελική διάθεση κατά 80% ως το 2020, με τη δημιουργία των απαραίτητων υποδομών και εργαλείων επίτευξης συγκεκριμένων ενδιάμεσων στόχων, ενταγμένων σε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα. Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει :

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ – ΣΗΜΕΙΑ:

ΠΡΑΣΙΝΟ

Στο σχέδιο των Γειτονιών σε δράση για την βελτίωση της ποιότητας ζωής στην Θεσσαλονίκη αποτελεί προτεραιότητα η δραστική αύξηση του πρασίνου στην πόλη, που παραμένει ένα από τα χαμηλότερα πανευρωπαϊκά, ενώ και η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα κινείται στα ίδια επίπεδα. Στην κατεύθυνση αυτή απαιτούνται δράσεις που θα ανανεώνουν το υπάρχον πράσινο, θα προστατεύουν το περιαστικό δάσος και δράσεις που θα πρασινίσουν, στο βαθμό του δυνατού, τόσο ιδιωτικούς όσο και δημόσιους/δημοτικούς χώρους.
Δημόσιοι χώροι
Η πόλη μας χρειάζεται παρεμβάσεις πρασινίσματος μεγάλης κλίμακας για να πάρει άμεσα ανάσες. Παράλληλα χρειάζεται ένα εκτεταμένο σχέδιο πράσινων παρεμβάσεων μικρότερης κλίμακας που θα προσφέρει πράσινο λειτουργικό και προσβάσιμο στους κατοίκους των γειτονιών, ενώ θα επηρεάσει το μικροκλίμα αυτών…

– Υποστηρίζουμε την πρόταση για ένταξη στο ΕΣΠΑ της δημιουργίας των τριών μητροπολιτικών πάρκων (Κεντρικό, Κόδρα, Παύλου Μελά) και θεωρούμε ότι σε αυτή πρέπει να ενταχθει και το στρατόπεδο Καρατάσιου.
Ειδικά για το πρώτο, επιμένουμε στο αίτημα της μεταφοράς της ΔΕΘ και σε πρώτη φάση την άμεση αποδέσμευση χώρων που πλεονάζουν ήδη στις εγκαταστάσεις της και την επιβαρύνουν οικονομικά. Επιμένουμε δυναμικά στο αίτημα για άμεση μεταφορά του Γ’ Σώματος στρατού.
Προτείνουμε στα μητροπολιτικά πάρκα που λειτουργούν περιαστικές καλλιέργειες να εξετασθεί και η δυνατότητα δημιουργίας φαγώσιμων πάρκων με την αξιοποίηση της εμπειρίας και του δυναμικού των καλλιεργητών.

– Δίνουμε προτεραιότητα στην περιοχή της δυτικής Θεσσαλονίκης, που σήμερα υποφέρει από την περιβαλλοντική υποβάθμιση, με:
Δημιουργία νέων Λαχανόκηπων στην ομώνυμη περιοχή για κάλυψη των επισιτιστικών αναγκών των δημοτών της Θεσσαλονίκης που το χρειάζονται.
Αλλαγή της πρόβλεψης του Ρυθμιστικού για την περιοχή του ρέματος του Δενδροποτάμου. Προτεραιότητα μας να αποτελέσει ένα πνεύμονα ζωής για την πόλη, αντί της σημερινής πηγής μόλυνσης.

– Βάζουμε τον Δήμο μπροστάρη στον αγώνα για την υπεράσπιση του περιαστικού δάσους για όλους. Απορρίπτουμε κατηγορηματικά την πρόταση του σημερινού Δημάρχου για επιβολή εισιτηρίου. Δημιουργία τμήματος αξιοποίησης εθελοντών για την προστασία του Σέιχ Σου.

– Ανάπλαση ρεμάτων ανατολικής Θεσσαλονίκης και δημιουργία πράσινων διαδρομών.

Οι μικρές κλίμακας δράσεις υπαγορεύονται με βάση τις δυνατότητες κάθε περιοχής και τις ανάγκες των κατοίκων της, ιεραρχούνται μετά από διαβούλευση σε επίπεδο διαμερίσματος, ενώ γίνεται συστηματική εμπλοκή συλλογικοτήτων της γειτονιάς στην συντήρηση των χώρων με την αρωγή του Δήμου.

– Πρόγραμμα πρασινίσματος δωμάτων δημοτικών κτηρίων.

– Δενδροφυτεύσεις σχολικών αυλών και δημιουργία πράσινων δωμάτων.

– Στήριξη εθελοντικών δράσεων υιοθέτησης υπαρχόντων μικρών πάρκων στις γειτονιές.

– Διαφορετική διαχείριση των πράσινων και φυτεμένων χώρων ως οικοσυστήματα, με αύξηση της χρήσης τοπικών ειδών και αφήνοντας πίσω το μοντέλο διαχείρισης εξωτικών απομονωμένων πάρκων με ξενικά είδη. Δικτύωση μεταξύ τους, με πράσινους διαδρόμους και σύνδεση με το περιαστικό δάσος του Σέϊχ-Σου, ώστε να έχουμε διείσδυση του δάσους στην πόλη και όχι της πόλης στο δάσος.

– Δημιουργία δημοτικού φυτωρίου, αποκλειστικά με εγχώρια είδη, το οποίο μακροπρόθεσμα μπορεί να λειτουργήσει κι ως τράπεζα σπόρων και φυτών.

Ιδιωτικοί χώροι:

ΑΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ

Αίσθηση, αισθητική, δημόσια εικόνα και βίωμα της πόλης.
Αρχιτεκτονική και τέχνη στο δημόσιο χώρο.

Ο δήμος διαμορφώνει το πλαίσιο συνύπαρξης της επίσημης και της ανεπίσημης πόλης.
Η Θεσσαλονίκη διαθέτει ένα μοναδικό απόθεμα σε δημιουργικό δυναμικό (πανεπιστήμιο, αρχιτέκτονες, καλλιτέχνες, ομάδες) που μπορεί να μεταμορφώσει τις γειτονιές, τους αμήχανους χώρους, τα αστικά κενά, τους υπολειμματικούς χώρους σε λειτουργικά τμήματα της αστικής ζωής. Χρειάζεται η διαμόρφωση του κατάλληλου πλαισίου διαβούλευσης, σύμπραξης ώστε να εξασφαλίζεται και η δημιουργική έκφραση και ο σεβασμός στο σύνολο. Στόχος να αποτελέσει η πόλη το δημιουργικό καμβά συνέργειας των κατοίκων με τους επιστήμονες και τους καλλιτέχνες στην διαμόρφωση του μικροπεριβάλλοντος της καθημερινότητάς μας. Ο δήμος προσκαλεί τους δημιουργικούς ανθρώπους της πόλης να σχεδιάσουν μικρές αστικές εγκαταστάσεις που θα δίνουν ζωή, οικολογική υπόσταση και αισθητική οντότητα σε μικρούς καθημερινούς χώρους.
Στηρίζουμε το θεσμό των αρχιτεκτονικών διαγωνισμών (σε εθνικό και διεθνές επίπεδο) ως το μόνο αξιοκρατικό πλαίσιο για την παραγωγή πρωτότυπων ιδεών για τον αστικό χώρο. Αλλά διαμορφώνουμε το πλαίσιο διαβούλευσης της πόλης και των γειτονιών της για την διαμόρφωση των προδιαγραφών της κάθε προκήρυξης ώστε αυτή να ικανοποιεί τις ουσιαστικές και βαθύτερες ανάγκες της πόλης. Η πόλη διαβουλεύεται και περιγράφει τις ανάγκες, τις συγκρούσεις της, τις ερωτήσεις της και οι ειδικοί καλούνται να τις διαχειριστούν χωρικά, προτείνοντας λύσεις πέρα από το προφανές.
Υλοποιούμε άμεσα λύσεις που έχουν ήδη προταθεί στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό Θεσσαλονίκη x4 που προκήρυξε το ΥΠΕΚΑ και αφορούν στην διαμόρφωση σχεδιασμένου δημόσιου χώρου με έμφαση στην ανάκτηση του πρασίνου στην πόλη, με την κατάργηση των εσωτερικών δρόμων ανάμεσα σε 4 οικοδομικά τετράγωνα.
Τέχνη στο δημόσιο χώρο. Η Θεσσαλονίκη ως δημόσια έκθεση τέχνης.
Ο δήμος διαμορφώνει ένα ετήσιο πλαίσιο έκθεσης της έντεχνης δημιουργίας σε όλη την πόλη. Τέχνη στους αρχαιολογικούς χώρους, στα σχολεία, στους εσωτερικούς χώρους δημοσίων κτηρίων και υπηρεσιών, στους υπολειμματικούς χώρους (εργοταξιακές περιφράξεις, άδεια κτήρια, εγκαταλειμμένες προσόψεις, άδεια οικόπεδα).
Παρεμβάσεις για την αισθητική αποκατάσταση δημόσιων κτηρίων, διατηρητέων κτηρίων, ανάσχεση της παράνομης φωτορύπανσης και διαφήμισης. Οργάνωση, επανασχεδιασμός και αφαίρεση πλεοναζουσών ενημερωτικών πινακίδων.
Αισθητική της καθημερινότητας. Προσκλήσεις για τον σχεδιασμό κατασκευών που πολλαπλασιαζόμενα συνθέτουν ένα μεγάλο μέρος της εικόνας πόλης όπως του αστικού εξοπλισμού (φωτιστικά σώματα, πινακίδες σημάνσεων, παγκάκια), των θέσεων των κάδων απορριμμάτων και ανακύκλωσης σε σχέση με τις γωνίες των οικοδομικών τετραγώνων.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Μια στροφή του Δήμου προς την καθαρή ενέργεια δεν αποτελεί απλά μια περιβαλλοντική ευαισθησία. Μπορεί να μειώσει σημαντικά τα λειτουργικά έξοδά του, να αποτελέσει πηγή πρόσθετων εσόδων, να τονώσει την τοπική οικονομία και απασχόληση και να συμβάλει στην προστασία της δημόσιας υγείας.
Σε διεθνές επίπεδο υπάρχει πια πλούσια εμπειρία σε επίπεδο πόλεων που προχωρούν σε στρατηγικές απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Είναι ώρα να ακολουθήσει και η Θεσσαλονίκη συμμετέχοντας ενεργά σε παρόμοια δίκτυα.

Κεντρικό ρόλο έχει η εκπόνηση Δημοτικού Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια με στρατηγικό όραμα, με ενδιάμεσα στάδια και στόχους και μηχανισμούς συνεχούς παρακολούθησης.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, απαραίτητη θεωρείται η δημιουργία Δημοτικής Υπηρεσίας/Γραφείου Ενέργειας. Μια τέτοια Υπηρεσία, πέρα από την παρακολούθηση υλοποίησης του Σχεδίου και τη σύνδεση με άλλες πολιτικές του Δήμου σε τομείς που επηρεάζουν την κατανάλωση ενέργειας (όπως το κυκλοφοριακό, η ανακύκλωση και το πράσινο), θα μπορεί και να λειτουργεί ως σημείο εξυπηρέτησης, πληροφόρησης και τεχνικής υποστήριξης των Δημοτών που θέλουν να προχωρήσουν σε ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών τους ή σε εγκατάσταση συστημάτων ανανεώσιμης ενέργειας.

Ο Δήμος πρέπει να δώσει πρώτα ο ίδιος το παράδειγμα, μειώνοντας τις δαπάνες του για ενεργειακές καταναλώσεις αλλά και αποκτώντας νέες πηγές εσόδων:
Ενεργειακές παρεμβάσεις σε όλα τα δημοτικά κτίρια και εγκαταστάσεις, ώστε να γίνουν πρότυπα εξοικονόμησης και ορθολογικής αξιοποίησης της ενέργειας
Εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και άλλων συστημάτων ΑΠΕ στα δημοτικά κτίρια
Αντικατάσταση του δημοτικού φωτισμού με λαμπτήρες ελάχιστης δυνατής κατανάλωσης ενέργειας
Δεν παραγνωρίζουμε πως για τα παραπάνω απαιτούνται σημαντικοί πόροι τους οποίους δύσκολα μπορεί να διαθέσει ο Δήμος. Χρειάζεται επομένως
Οργανωμένη αναζήτηση και διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων από ευρωπαϊκά ή περιφερειακά προγράμματα
Συνεργασία με Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών για την απόσβεση των επενδύσεων σε βάθος χρόνου
Συνεργασία με επιχειρήσεις ΑΠΕ για τη μίσθωση χώρων σε δημοτικά κτίρια για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων
Αναζήτηση χορηγιών πχ για την αντικατάσταση φωτισμού σε πλατείες και πάρκα
Παράλληλα, θεωρούμε σημαντικές άλλες πρωτοβουλίες όπως
Εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των δημοτών για πρακτικά θέματα εξοικονόμησης, σε συνεργασία με περιβαλλοντικές οργανώσεις και άλλους φορείς.
Συμμετοχή Δήμου σε σχετικά διεθνή δίκτυα πόλεων κατά της κλιματικής αλλαγής
Εκπαίδευση των οδηγών δημοτικών οχημάτων για χρήση με χαμηλή κατανάλωση, πιλοτικές εφαρμογές βιοκαυσίμων και ηλεκτροκίνησης (από ανανεώσιμη ενέργεια).
Υιοθέτηση πράσινων κριτηρίων για τις προμήθειες του Δήμου

Ο ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ

Ο Θερμαϊκός Κόλπος, θαλάσσιο όριο του Δήμου Θεσσαλονίκης δέχεται τα τελευταία 35 χρόνια σημαντικές περιβαλλοντικές πιέσεις οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα την διαρκή υποβάθμιση του παραλιακού μετώπου και της ποιότητας ζωής των κατοίκων της πόλης. Κύρια προβλήματα αποτελούν η παρουσία βαρέων μετάλλων και άλλων χημικών ενώσεων προτεραιότητας που εμφανίζονται σε σημαντικά επίπεδα σε ρέματα και νερά τάφρων που καταλήγουν στον Κόλπο καθώς και του τοξικού φυτοπλαγκτού και βιοτοξινών. Επιπρόσθετα σημαντικό αισθητικό πρόβλημα παρουσιάζουν τα κάθε λογής απορρίμματα που συσσωρεύονται στο εσωτερικό του κόλπου, παράλληλα με την δυσάρεστη οσμή που εμφανίζεται παροδικά και οφείλεται σε ανοξικές συνθήκες που δημιουργούνται στο θαλάσσιο περιβάλλον.  Θεωρούμε πως ο Δήμος Θεσσαλονίκης μπορεί να παίξει καταλυτικό ρόλο στην προώθηση μέτρων που θα συμβάλουν καταλυτικά στην περιβαλλοντική αναβάθμιση του Θερμαϊκού κόλπου. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνουν:

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ – ΣΗΜΕΙΑ:

Οι ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΣΕ ΔΡΑΣΗ πιστεύουμε πως η αδιαφορία του Δήμου Θεσσαλονίκης σε ότι αφορά τον Θερμαϊκό κόλπο πρέπει να σταματήσει. Με συγκεκριμένα και στοχευμένα μέτρα ο Θερμαϊκός κόλπος μπορεί να ξαναζωντανεύσει, αναβαθμίζοντας παράλληλα δραστικά το παραλιακό μέτωπο της πόλης και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της. 

Ο ΘΟΡΥΒΟΣ

ΤΑ ΡΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ