Πολιτισμός

Πολιτισμός δεν είναι μόνο η τέχνη στα στενά όρια που μπορεί να θέτει ένας απλός ορισμός. Πολιτισμός είναι οι μνήμες της πολύχρωμης, πολύοσμης, μαρτυρικής ιστορίας της πόλης. Πολιτισμός είναι η συγκολλητική εκείνη ουσία που συνθέτει τις σήμερα ατομοκεντρικές, μοναχικές, φυγόκεντρες ψηφίδες ενός μωσαϊκού.
Πολιτισμός είναι ο τρόπος που μιλάμε, περπατάμε, αλληλεπιδρούμε. Είναι η ένταση με την οποία επικοινωνούμε.
Είναι η προϋπόθεση για μια Θεσσαλονίκη αλλιώτικη στον κόσμο.
Πολιτισμός είναι μια κίνηση, όχι μια κατάσταση. Είναι ένα ταξίδι, όχι ένα λιμάνι. Είναι μια προϋπόθεση και όχι μια πολυτέλεια.

Η πόλη στον κόσμο

Η Θεσσαλονίκη, σταυροδρόμι πολιτισμών, στο κέντρο της Δύσης και της Ανατολής διαθέτει απεριόριστες πολιτιστικές δυνατότητες, που για να τις αξιοποιήσουμε πρέπει να ξεπεράσουμε τους ευσεβείς πόθους και τα στερεότυπα περί οικονομικού κέντρου, που καλλιεργούν και υποθάλπουν έναν ανικανοποίητο εθνικισμό. Δεν μπορούμε να απελευθερώσουμε τις Πολιτιστικές δυνάμεις, που δίνει η ιστορική και γεωγραφική της θέση πόλης καθιστώντας τες ένα εξαγώγιμο προϊόν, αποστραγγισμένο από κάθε περιεχόμενο.

Ο πολιτισμός και η Τέχνη είναι πυλώνες πάνω στους οποίους μπορεί και πρέπει να στηριχθεί η εξωστρέφεια της Θεσσαλονίκης. Για να γίνει αυτό ωστόσο θα πρέπει να αποβάλλουμε τα νεοσυντηρητικά, εθνικιστικά και ξενοφοβικά αντανακλαστικά που διαθέτει ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας μας, έπειτα από δεκαετίες εσωστρέφειας και ανασφάλειας.

Η πόλη θα πρέπει να μη φοβάται να ρισκάρει, να εξερευνά το νέο, το διαφορετικό και το άγνωστο, ώστε να βρει τη θέση της ως η στέγη, το καταφύγιο κυρίως των νέων της ΝΑ Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου λειτουργώντας ως ένα κέντρο σύνθεσης νέων ρευμάτων, ιδεών και καλλιτεχνικών τάσεων με διεθνή ακτινοβολία:

Εμείς προτείνουμε:

– Καθιέρωση καλλιτεχνικών θεσμών για την ανάδειξη της πολυπολιτισμικής ιστορίας της πόλης και την προσέλκυση τουρισμού από γειτονικές χώρες.

– Η Θεσσαλονίκη ως πόλης της ελευθερίας, ως “προσφυγούπολη” καλλιτεχνών, που θα στεγάσει προκλητικούς υπό δίωξη καλλιτέχνες, παρέχοντας ένα διαβατήριο απρόσκοπτης διαμονής, έκφρασης και δημιουργίας.
– Δυνατότητα διαμονής καλλιτεχνών σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους κατά την διάρκεια εκπόνησης δημιουργικού έργου για την τέχνη και την κοινωνία της Θεσσαλονίκης.

– Δημιουργία “εναλλακτικών διασκέψεων και φεστιβάλ» και στήριξη και διεύρυνση των ήδη υπαρχόντων ( γυμνή ποδηλατοδρομία, Gay Pride κ.α.) και φιλοξενία των πολιτιστικών, καλλιτεχνικών, επιστημονικών εκδηλώσεων.

– Συνεργασία με τουριστικούς φορείς της πόλης και μέσα μεταφοράς, για την ανάπτυξη δελεαστικών πολιτιστικών-τουριστικών διαδρομών.

– Η επανένταξη της Θεσσαλονίκης στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη, προβάλλοντας το ιστορικό της παρελθόν και το καλλιτεχνικό παρόν της. Ολοκληρωμένο σχέδιο ανάδειξης μνημείων και κτηρίων που σηματοδοτούν τον πλούτο των πολιτισμών που άκμασαν στην πόλη. Ολοκληρωμένη ανάδειξη και προώθηση τους μέσα από ένα καταρτισμένο σχέδιο στοχευμένης τουριστικής προβολής, στις κύριες εθνικότητες επισκεπτών της πόλης.

– Στο παραπάνω πλαίσιο, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουμε σε χώρους που συμβολίζουν την ιστορική διαδρομή των πολιτισμών της πόλης, όπως η Ροτόντα για την οποία προτείνουμε να αποτελέσει χώρο διεξαγωγής πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Ο πολιτισμός στον δημόσιο χώρο και την καθημερινότητά μας

Στην Θεσσαλονίκη ο δημόσιος χώρος πλήττεται, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, από ένα διαρκώς εντεινόμενο κοινωνικό αίσθημα απαξίωσης. H εχθρική σχέση του πολίτη μαζί του είναι χρόνια και αμφίδρομη. Οι αιτίες γι’ αυτό πολλές. Η απαξιωτική λειτουργία του κράτους και των θεσμών, η έλλειψη της κοινωνικής συνοχής, η αδιέξοδη εσωστρέφεια,
η αδυναμία μιας αδρανούς δημοτικής αρχής, η εντύπωση της τέχνης ως μια πολυτέλεια αποστειρωμένων χώρων, ως κάτι απόξενο, μακρινό, η αντίληψη μιας μοριακής ζωής που θεωρεί το δημόσιο χώρο απλά ως μια υποχρεωτική διαμεσολάβηση ανάμεσα στο σπίτι και τον χώρο εργασίας του, που πρέπει απαθώς να διαβεί, είναι όλα τα στοιχεία αυτού του ζοφερού πίνακα.

Η ανάκτηση του δημόσιου χώρου, η κατοίκησή του από τον πολίτη με όρους συλλογικότητας, εμπιστοσύνης, δημιουργικότητας αποτελεί ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα. Τα βήματα που πρέπει να γίνουν απαιτούν τη σύγκρουση με μια χρόνια, εμπεδωμένη, παθογενή νοοτροπία που συντηρείται με τη συνενοχή της αδρανούς δημοτικής αρχής και της συντήρησης μιας μερίδας πολιτών. Και όμως μια δημοτική αρχή, που δε θα αρκείται σε εξαγγελίες, μα θα προβαίνει σε πράξεις, μπορεί να δημιουργήσει τις συνθήκες για αυτή την αλλαγή.

Εμείς προτείνουμε:

– Ουσιαστική ενίσχυση κάθε πρωτοβουλίας που επαναδιεκδικεί τον δημόσιο χώρο

– Στήριξη σε έναν πιο ανθρώπινο τρόπο ζωής, φιλικό στο περιβάλλον, ευνοϊκότερο για τους πεζούς και τους ποδηλάτες.

– Στήριξη των αυτοδιαχειριζόμενων πολιτιστικών και καλλιτεχνικών κέντρων, των “Ελεύθερων Ζωνών” κατοικίας και δράσης ιδιαίτερων καλλιτεχνικών ομάδων και δημιουργών.

– Αξιοποίηση των άφθονων εγκαταλελειμμένων και παρηκμασμένων βιομηχανικών χώρων, των κτιρίων που φθείρονται άσκοπα από το χρόνο, ώστε να μετατραπούν σε στέγες πολιτισμού και δημιουργίας.

– Δημιουργία ζώνης “Slow Motion”, με χαμηλή ηχορύπανση και ένταση, που θα ευνοούν την ανθρώπινη αλληλεπίδραση, την ανταλλαγή απόψεων σε περιβάλλοντα “χαμηλής έντασης”, ιδανικά για την αφομοίωση νέων ιδεών, αλλά και για την αγχολυτική απόλαυση των ξένων επισκεπτών της πόλης.

– Οργανωμένα δίκτυα γύρω από τις ανταλλακτικές βιβλιοθήκες που θα στηθούν ανά γειτονιά, με στόχο εκτός των άλλων την συλλογική επαφή με την τέχνη και την ενθάρρυνση της καλλιτεχνικής παραγωγής.
– Πίεση για σημαντική μείωση της τιμής των εισιτηρίων στο Μέγαρο Μουσικής και στα θέατρα της πόλης. Παραχώρηση συγκεκριμένου αριθμού δωρεάν εισιτηρίων σε ευπαθείς ομάδες.

– Παροχή χώρου καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου στις επαγγελματικές θεατρικές σκηνές που δεν έχουν στέγη στο οποίο θα παρουσιάζονται εναλλάξ.
– Προβολή τοπικών προβλημάτων των περιοχών (ανακύκλωση, ρύπανση κλπ) μέσω καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, με σκοπό την ευαισθητοποίηση των πολιτών παράλληλα με την καλλιτεχνική έκφραση.

Προβολή μουσείων/αρχαιοτήτων της πόλης

– Καθιέρωση της ‘’ημέρας του μουσείου’’, κάθε μήνα και για άλλο μουσείο, με συμμετοχή επιστημόνων και καλλιτεχνών της πόλης.

– Ενιαίο και οργανωμένο ψηφιακό δίκτυο των μουσειακών κι εκθεσιακών χώρων της Θεσσαλονίκης, με δυνατότητα σχολιασμού των πολιτών και κατάθεσης προτάσεων για δράσεις κι εκδηλώσεις.

– Δημιουργία δικτύου υπόγειων αρχαιοτήτων, με αξιοποίηση και των πρόσφατων ευρημάτων των ανασκαφών του μετρό.
– Ουσιαστική γνωριμία με τους μουσειακούς χώρους που λειτουργούν εντός του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

– Καθιέρωση αρχαιολογικού και μουσειακού περιπάτου σε πολλές γλώσσες, ως ένα τρόπο γνωριμίας των πολιτών με το παρελθόν του τόπου τους.
– Αξιοποίηση του σπιτιού που γεννήθηκε ο Μανώλης Αναγνωστάκης, με τη δημιουργία μουσείου/καλλιτεχνικού χώρου για τους Λογοτέχνες της Θεσσαλονίκης και τη σημαντική προσφορά τους στα Νεοελληνικά Γράμματα.

Πολιτισμός και παιδεία

Ο Πολιτισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την παιδεία. Μια παιδεία σε κρίση προαναγγέλει έναν Πολιτισμό σε κρίση. Και τα μηνύματα που από καιρό λαμβάναμε δεν μπορούσαμε να τα αποκρυπτογραφήσουμε, για να προλάβουμε τη σημερινή αξιακή κατάρρευση. Πρέπει επομένως να δώσουμε ένα αντίδοτο σε μια περιοχή δηλητηριασμένη. Το σημερινό σύστημα της εκπαίδευσης, η τρέχουσα λογική του παράλογου ορθολογισμού, του σκληρού τεχνοκρατισμού, αποδυναμώνει την ιδιαιτερότητα και την καλλιέργεια της δημιουργικής ανησυχίας του μαθητή και κάνει αυτοσκοπό την ομοιότητα και την ανώδυνη για το σύστημα κοινωνική καταξίωση.
Σε συνεργασία με τους φορείς της εκπαίδευσης της περιοχής μας θα επιδιώξουμε τον εμπλουτισμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας, την επιμόρφωση και αισθητική αγωγή των παιδιών και των νέων, την αλλαγή της καθημερινότητας των σχολείων μας με βάση αξίες όπως η δημοκρατικότητα, η προσφορά και ο εθελοντισμός, το περιβάλλον, το παιχνίδι, η αισθητική αγωγή.

– Φεστιβάλ στα σχολεία και σε κοντινούς προς αυτά χώρους, με τη συμμετοχή σχολικών ομάδων αλλά και καλλιτεχνών της ευρύτερης γειτονιάς και βράβευση όλων των μαθητών που συμμετέχουν για την προσπάθειά τους.

– Καλλιτεχνικό φεστιβάλ σχολικών ομάδων. Παρουσίαση σε εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους.
– Συνεργασία με street artists για τη δημιουργία «Επιτραπέζιων στο δρόμο».

– Δημιουργία ομάδας, που θα αναλάβει την διεξαγωγή καλλιτεχνικών δρωμένων και τη διδασκαλία παιδιών σε υποβαθμισμένες περιοχές.

– Άνοιγμα των μουσείων στα σχολεία, με συγκεκριμένα μαθήματα ανά έτος να λαμβάνουν χώρα εντός τους. Στον προαύλιο χώρο οι μαθητές θα έρχονται σε επαφή και θα διδάσκονται σχετικά με το φυσικό περιβάλλον.
– Στήριξη της δημιουργίας σχολείου πρότυπης εναλλακτικής διδασκαλίας.
– Καλλιτεχνικό φεστιβάλ σχολικών ομάδων. Παρουσίαση κυρίως σε εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους.

Αξιοποιώντας τις δυνάμεις του σήμερα

Η Θεσσαλονίκη αδιαμφισβήτητα αποτελεί μια ανεξάντλητη δεξαμενή πολιτιστικών και καλλιτεχνικών ομάδων. Μια δύναμη εν υπνώσει στην οποία η πόλη θα μπορούσε να στηριχθεί και να στηρίξει. Σκοπός μιας δημοτικής αρχής είναι αρχικά να μη σταθεί εμπόδιο στη δημιουργικότητα αυτών των ομάδων. Να μην αρκείται σε μια ανέξοδη εξαγγελία, σε μια λεκτική στήριξη, αλλά να επιστρατεύει όλα εκείνα τα μέσα που θα επιτρέψουν στα λουλούδια του πολιτισμού αυτής της πόλης να ανθίσουν.

Οι προτάσεις μας:

– Απόλυτη στήριξη των Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ, όχι μόνο ως ‘’εξαγώγιμων προϊόντων’’ της πόλης αλλά και ως πυρήνα της συνάντησης των πολιτισμών σε έναν τόπο όπου ανέκαθεν αυτή συντελούνταν.

– Επιμέρους αφιερώματα κι εκδηλώσεις τις ημέρες διεξαγωγής τους, με ελεύθερη είσοδο για όλους τους πολίτες και εστίαση σε θέματα πολυπολιτισμικότητας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
– Διεκδίκηση της δημιουργίας ενός κινηματογραφικού στούντιο.
– Δημιουργία υποδομών για την ανάπτυξη θερμοκοιτίδων τέχνης με αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων, κυρίως βιομηχανικών και βιοτεχνικών.

– Υποστήριξη αυτοοργανωμένων εγχειρημάτων που κινούνται σ’ αυτήν την κατεύθυνση και δημιουργούνται με πρωτοβουλία των πολιτών.
– Παραχώρηση χώρου για καλλιτεχνικές και γενικότερα κοινωνικές δραστηριότητες σε συλλογικότητες με εναλλακτική θεώρηση για την κοινωνία και τον πολιτισμό, υπό την αιγίδα του Δήμου, κατά τα πρότυπα άλλων Ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
– Στήριξη αντίστοιχων εγχειρημάτων εντός του Πανεπιστημίου, κόντρα στην κρατική προπαγάνδα και την προσπάθεια κομματικού καπελώματος που επιχειρείται εκατέρωθεν.

– Προτεραιότητα, η ανάδειξη της παραγωγής μιας πόλης που φημίζεται για το καλλιτεχνικό δυναμικό της, με συνεχές πλέγμα καλλιτεχνικών εκδηλώσεων ανά γειτονιά και διαμέρισμα, προσβάσιμων σε όλους τους πολίτες.
– Στήριξη κάθε προσπάθειας νέων καλλιτεχνών της πόλης χωρίς αποκλεισμούς και κοινωνικών-συνεταιριστικών επιχειρήσεων που θα κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση του πολιτισμού.

Για τα σχολεία

Οι Γειτονιές σε δράση πιστεύουμε ότι η μάχη για την ανάπτυξη των παιδιών δίνεται παντού, στα σχολεία κι έξω από αυτά. Στην ενότητα του προγράμματος μας “για όσους δεν έχουν φωνή” θα δείτε μια σειρά προτάσεων για τις ανάγκες των παιδιών έξω από την εκπαιδευτική διαδικασία

Στις “γειτονιές” τα παιδιά προσπαθούμε να τα ακούσουμε και όχι να τα κάνουμε να μας ακούσουν, προσπαθούμε να διδαχθούμε και όχι να τα δασκαλέψουμε. Τα παιδιά πάντα απορούν, πάντα φαντάζονται και ονειρεύονται, αποδεσμευμένα από τις προκαταλήψεις και τις βεβαιότητες στις οποίες αργότερα τα εγκλωβίζουμε. Αυτή την δημιουργικότητα προσπαθούμε να απελευθερώσουμε και όχι να καταπνίξουμε.

Το σύγχρονο σχολείο, γεμάτο όρια, κάγκελα, τάξεις, ιεραρχίες και αυθεντίες, απόλυτες αλήθειες που πρέπει να αποστηθίσουμε, αξιολογήσεις και τιμωρίες δημιουργούν ανθρώπους φοβικούς, που έχουν εσωτερικεύσει μόνο περιορισμούς και υποχρεώσεις, συνηθισμένους σε έναν ατελέσφορο ανταγωνισμό, που μετατρέπει την αμφιβολία της φαντασίας σε απόλυτη βεβαιότητα.

Προσπελασιμότητα

Σήμερα οι περισσότερες σχολικές εγκαταστάσεις δεν πληρούν τις πολεοδομικές προδιαγραφές, ώστε να είναι προσβάσιμα και ασφαλή. Για τη δημιουργία ασφαλών και προσπελάσιμων σχολείων εμείς προτείνουμε:

– Πεζοδρόμηση των δρόμων περιμετρικά των σχολείων με πεζοδρόμους ή αρκετά πλατιά πεζοδρόμια με κατάλληλα προστατεύτικα μέσα, ώστε να μην κινδυνεύουν τα παιδιά, από διερχόμενα οχήματα.

– Προσωρινή πεζοδρόμηση των δρόμων που χρησιμοποιούν οι μαθητές για να πάνε στο σχολείο από το σπίτι τους, τις ώρες προσέλευσης και αποχώρησης με την επίβλεψη σχολικού τροχονόμου και με κατάλληλες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.

– Εξασφάλιση προσωρινών θέσεων στάσης των οχημάτων σχολικής μεταφοράς, προκειμένου να αποβιβαστούν και να επιβιβαστούν οι μαθητές.

– Μεταφορά με λεωφορεία (ιδιωτικά, του δήμου) για τους μαθητές που δεν μπορούν να πάνε με τα πόδια στο σχολείο (είτε γιατί μένουν μακρυά, είτε γιατί έχουν κινητικά προβλήματα, είτε γιατί είναι ΑΜΕΑ). Ο πιο αρμόδιος φορέας, είναι ο Δήμος, διότι η εμπειρία μας αποδεικνύει ότι η σχολική μεταφορά γίνεται με διάφορα μέσα, όπως μικρά λεωφορεία, αστικά λεωφορεία, ταξί, λευκά ταξί, κ.α. που μόνο η Δημοτική αρχή μπορεί να εξασφαλίσει την διαθεσιμότητα τους και των συντονισμό των δρομολογίων τους.

-Ο δήμος πρέπει να θέσει και να ελέγξει τις προδιαγραφές καταλληλότητας των οχημάτων μεταφοράς των μαθητών.

Σχολική σίτιση

Η σωστή διατροφή των μαθητών συμβάλλει στην ανάπτυξη των μαθησιακών τους δυνατοτήτων. Η σίτιση των μαθητών είναι παράλληλα και ένας τρόπος υποστήριξης των οικογενειών τους, και από άποψη χρόνου για τις εργαζόμενες μητέρες και από οικονομική άποψη για τις λιγότερο εύπορες οικογένειες. Μέσω της σίτισης, εξασφαλίζεται μία υποδομή για την ισότιμη αφετηρία της μαθησιακής προόδου όλων των μαθητών, ανεξάρτητης από την οικονομική κατάσταση των οικογενειών τους. Σε μία αγροτική χώρα, όπως η Ελλάδα, η σίτιση των μαθητών λειτουργεί και εκπαιδευτικά, διότι τα παιδιά ανακαλύπτουν την μεσογειακή διατροφή και τα φαγητά που την αποτελούν, ενώ διερευνούν τα διατροφικά πρότυπα που συναντούν στην καθημερινότητα τους, εκτός του σχολείου. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, αρμόδιος για την σχολική σίτιση, είναι ο Δήμος.

– Πρόταση δημιουργίας λαχανόκηπων σε κάθε σχολική αυλή. Τα σχολικά γεύματα θα μπορούσαν σε έναν βαθμό να αποτελούνται από τροφές καλλιεργημένες από τα ίδια τα σχολεία, τους ίδιους τους μαθητές.

– Στήριξη και επιμόρφωση δασκάλων και μαθητών σχετικά με το θέμα της διατροφής.

– Δημιουργία ταρατσόκηπων τόσο στα δημοτικά κτίρια όσο και στα σχολεία της πόλης.

– Δημιουργία ενημερωτικού θεσμού, όπου οι μαθητές θα ενημερώνονται για τα βασικά συστατικά της μεσογειακής διατροφής και τον τρόπο που ασκείται η μαγειρική τέχνη.

– Επίσκεψη και συμμετοχή των σχολείων στους «λαχανόκηπους» και τα εδώδιμα πάρκα που θα δημιουργηθούν.

Σχολικά κτίρια

Το σχολικό κτίριο είναι γνωστό στην διεθνή εκπαιδευτική κοινότητα με τον όρο «ο τρίτος δάσκαλος». Η αρχιτεκτονική του είναι από μόνη της μια εκπαιδευτική διαδικασία και θα πρέπει να αξιολόγηθει από τους ίδιους τους μαθητές με την συμπλήρωση ειδικών κτιριολογικών ερωτηματολογίων.

– Βιοκλιματική και ενεργειακή αναβάθμιση των σχολείων.

– Τοποθέτηση αισθητήρων διοξειδίου του άνθρακα στις αίθουσες διδασκαλίας.

– Τοποθέτηση αισθητήρων καταγραφής δεδομένων κλίματος και ρύπανσης με συγκεκριμένο όριο επικινδυνότητας και δημιουργία μαθημάτων διαχείρισης κρίσεων κλίματος (όπως σε περίπτωση ακραίων καιρικών φαινομένων) και ρύπανσης (όπως σε φαινόμενα αιθαλομίχλης).

– Εξοπλισμός των σχολικών κτιρίων με βιοκλιματικά συστήματα, όπως θερμοκήπια, παθητικά ηλιακά συστήματα, συστήματα σκίασης, ηλιακές καμινάδες, πύργους ανέμου, φυτεμένα δώματα κ.α. ώστε να δημιουργηθεί το κατάλληλο μικρόκλιμα με φυσικά μέσα.

– Αναβάθμιση της ενεργειακής απόδοσης των σχολείων, η οποία είναι πλέον υποχρεωτική. Επομένως πρέπει να αναβαθμιστεί η μόνωση τους, ώστε να καλύπτει και τις προδιαγραφές passiv haus, για μηδενική απώλεια θερμότητας – ψύξης και δυνατότητα εσωτερικής ανακύκλωσης της.

– Ενεργειακή αυτονόμηση του σχολείου με την τοποθέτηση Α.Π.Ε. για ίδια χρήση και δυνατότητα λειτουργίας του σχολείου εκτός δικτύου (off the grid).

– Εγκατάσταση συστήματος συλλογής των ομβρίων και ανακύκλωσης του γκρίζου νερού (grey water), και χρήση τους για την ψύξη των χώρων του κτιρίου από την εσωτερική και εξωτερική υπερθέρμανση του.

– Αντικατάσταση της ασφάλτου με γρασίδι και με υλικά μηδενικής αντανάκλασης ή απορρόφησης της ηλιακής ενέργειας. Οι αυλές επίσης πρέπει να προστατευθούν από την ηχορύπανση και την μόλυνση των δρόμων.

– Τοποθέτηση ηχομόνωσης στους σχολικούς χώρους.

– Προσεισμικός έλεγχος των σχολικών κτιρίων. Είναι υποχρεωτικός και πρέπει να διενεργηθεί με άμεσο και συστηματικό τρόπο.

– Αντισεισμική θωράκιση των σχολικών κτιρίων που θα εμφανίσουν δομική τρωτότητα.

– Έλεγχος και συμπλήρωση του εξοπλισμού των σχολείων σε βοηθητικούς χώρους.

– Πεζοδρόμηση των δρόμων γύρω από τις σχολικές εγκαταστάσεις, ώστε να αφαιρεθούν οι τοποθετήσεις περιοριστικών περιφράξεων, που δημιουργούν την εντύπωση μιας διαρκούς επικινδυνότητας

Σχολείο και Κοινωνία

Η παρέμβαση του δήμου και των δημοτικών σχολικών συμβούλων, δεν πρέπει να είναι κατασταλτική ή να συνδέεται με μέσα καταστολής. Το σχολείο θα πρέπει να είναι χώρος δημιουργίας και όχι ιδρύματα φόβου και αστυνόμευσης. Προς αυτή τη κατεύθυνση θεωρούμε απαραίτητα τα παρακάτω:

– Συνεργασία της σχολικής μονάδας με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς που θα προσφέρουν τη βοήθειά τους ως δημοτικοί σχολικοί σύμβουλοι ώστε να εποπτεύουν και να διαχειρίζονται σε διαρκή βάση, θέματα της σχολικής κοινότητας όπως η παραβατικότητα, ο ρατσισμός, η επιθετική και αντικοινωνική συμπεριφορά, ο σχολικός εκφοβισμός (bullying), ο σεξισμός, τα ναρκωτικά, το αλκοόλ κ.α.

– Γνωριμία μαθητών με τους ανθρώπους της πόλης, της Ελλάδας ή διεθνείς προσωπικότητες. Καλλιτέχνες, επιστήμονες, ακτιβιστές, άνθρωποι που συμμετέχουν ενεργά στο κοινωνικό γίγνεσθαι, ανθρώποι που επηρεάζουν και διαμορφώνουν την κοινωνία στην οποία πρόκειται να ενταχθούν μελλοντικά οι μαθητές, ώστε να αναπτυχθεί μεταξύ τους μια διαδραστική σχέση, μέσω της οποίας θα πραγματωθεί η διαλεκτική των γενεών, γεφυρώνοντας το χάσμα των γενεών (generation gap) στο πλαίσιο ενός διαχρονικού αξιακού συστήματος.

– Ελεγχόμενη εκπαιδευτική έξοδος των παιδιών, στον κόσμο και στην πόλη, στα πρώτα στάδια της αυτονόμησής τους. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά πρέπει να γνωρίσουν όλα τα στοιχεία του κόσμου και της πόλης, μέσα από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα κοινωνικής και πολεοδομικής εκπαίδευσης. Πιο αναλυτικά τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν:

πως να μετακινούνται μέσα στην πόλη,
πως να χρησιμοποιούν τα μαζικά μέσα μεταφοράς,
πως να αυτοπροστατεύονται από τα αυτοκίνητα,
πως να χρησιμοποιούν τις παροχές δημόσιας υγείας στα νοσοκομεία,
πως να εξυπηρετούνται από τις δημόσιες υπηρεσίες,
πως να διεκδικούν τα κοινωνικά και πολιτικά τους δικαιώματα

– Στήριξη των προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, που θα επιτρέπει τη γνωριμία των μαθητών με την φύση και το περιβάλλον, μέσα από εκδρομές, συμμετοχές σε περιβαλλοντικά προγράμματα και περιβαλλοντικές δράσεις.

Γονεϊκή υποστήριξη και συμμετοχή

Η συμμετοχική υποστήριξη των γονέων και ο γονεϊκός κοινωνικός παρεμβατισμός, εντός και εκτός σχολείου, δρομολογεί τις λύσεις προβλημάτων, σχετικών με όλα τα παραπάνω θέματα που αναφέρουμε. Εξ αντικειμένου το σχολείο και η εκπαιδευτική διαδικασία είναι το πεδίο σύγκρουσης, αλλά και συνεργασίας των γονιών με τα παιδιά τους. Η σχέση γονιού -παιδιού διαμορφώνεται πιο υγιώς μέσα στο σχολικό περιβάλλον στο πλαίσιο μιας διαλεκτικής συλλογικότητας, από ότι στο απομονωμένο οικογενειακό περιβάλλον.

– Υποστήριξη, σε επίπεδο εξατομικευμένων συμβουλών ή/και συλλογικών σεμιναρίων, από τους δημοτικούς σχολικούς συμβούλους, σε γονείς εντός του σχολικού πλαισίου.

– Επανεκπαίδευση των γονιών, ώστε να βοηθηθεί η βελτίωση των σχέσεων γονέα-παιδιού.

– Αναβάθμιση της θεσμικής συνεργασίας Δήμου /Αντιδημαρχείας παιδείας και των συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, με την ενθάρρυνση της ενεργής συμμετοχής των γονέων με την διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, όσον αφορά θέματα λειτουργικότητας και ποιότητας των σχολείων και της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Συμμετοχή των μαθητών στις αποφάσεις

Τα παιδιά δεν είναι μόνο οι ενήλικες πολίτες του αύριο, αλλά και δημότες του σήμερα με ιδιαίτερες ανάγκες που μόνο οι ίδιοι γνωρίζουν. Και ως τέτοιους πρέπει να τους ακούσουμε, καταργώντας τους αλαζονικούς ex cathedra διδακτισμούς. Σε αυτή την κατεύθυνση προτείνουμε:

– Δημιουργία πλαισίου συναπόφασης για τις αλλαγές στο σχολείο, όπου παιδιά, καθηγητές και γονείς θα προτείνουν τις ιδέες τους.

– Παραχώρηση λόγου στους μαθητές για το πρόγραμμα σπουδών τους και αξιολόγησης για τις σχολικές μονάδες και το επίπεδο διδασκαλίας, όπου θα αντιπροτείνουν και μεθόδους βελτίωσης της διδασκαλίας.

– Βελτίωση των δομών διδασκαλίας, καταργώντας την καθ’ έδρας κατήχηση και δημιουργώντας ένα μοντέλα διδασκαλίας που λαμβάνει χώρα σε ένα οριζόντιο διαδραστικό επίπεδο.

– Ενίσχυση της επικοινωνίας των μαθητών όλων των σχολικών μονάδων.

– Μηνιαία συμμετοχή των μαθητικών εκπροσώπων στο δημοτικό συμβούλιο, ώστε να γνωστοποιούν άμεσα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαθητές.